Η ΑΚΤΗ
ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΛΟΙΑΡΙΟ «ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ»
Η ακτή της Αλυκής στη Χλώρακα
αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς και μνημειακούς χώρους της
Κύπρου, καθώς συνδέεται άμεσα με τον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ του
1955–1959.
Την εποχή εκείνη η ακτή ήταν μια
απόμακρη και ερημική περιοχή και γι’ αυτό επιλέχθηκε για τη μυστική άφιξη από
την Ελλάδα του στρατιωτικού αρχηγού του Αγώνα, Γεωργίου Γρίβα Διγενή, καθώς και
για την παραλαβή φορτίων οπλισμού. Η απόβαση του Διγενή στην ακτή της Αλυκής
και οι μυστικές επιχειρήσεις μεταφοράς όπλων αποτέλεσαν σημαντικά γεγονότα στην
προετοιμασία του ένοπλου αγώνα.
Σήμερα, στον χώρο βρίσκεται το
ιστορικό πλοιάριο «Άγιος Γεώργιος», το οποίο μετέφερε όπλα και πυρομαχικά για
τον Αγώνα. Το πλοιάριο εκτίθεται σε ειδικά διαμορφωμένο υπόστεγο-μουσείο και
αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα της νεότερης ιστορίας της Χλώρακας.
Κοντά στην ακτή βρίσκεται επίσης
το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, το οποίο ανεγέρθηκε με δαπάνη της Ζήνας
Κάνθερ προς τιμήν του στρατιωτικού αρχηγού του Αγώνα. Αργότερα το εκκλησάκι
αγιογραφήθηκε από τους Γεώργιο και Αλέξανδρο Κωνσταντινίδη, με τη φροντίδα της
Μητρόπολης Πάφου και τη συνδρομή πιστών. Σήμερα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του
μνημειακού χώρου της ακτής.
Η Χλώρακα διαδραμάτισε σημαντικό
ρόλο στον Αγώνα της ΕΟΚΑ. Πολλοί κάτοικοι της κοινότητας συμμετείχαν ή βοήθησαν
με διάφορους τρόπους, προσφέροντας τρόφιμα, καταφύγιο και κάλυψη στους
αγωνιστές. Ανάμεσά τους ξεχώρισε η πρώτη οργανωμένη ομάδα της ΕΟΚΑ στη Χλώρακα,
αποτελούμενη από επτά νέους Χλωρακιώτες, με ομαδάρχη τον Κώστα Λεωνίδα και μέλη
τους Νικόλα Μαυρανικόλα, Νικόλα Κ. Πενταρά, Χριστόδουλο Ν. Πενταρά, Χριστάκη
Εύζωνα, Κυριάκο Γ. Μαυρονικόλα και Μιχαλάκη Παπαντωνίου. Μαζί τους συμμετείχε
και ο αγωνιστής και δικηγόρος Σωκράτης Λοϊζίδης από το Δίκωμο.
Οι επτά Χλωρακιώτες ανέμεναν στην
ακτή «Ροδαφίνια» την άφιξη του «Αγίου Γεωργίου», που μετέφερε δεύτερο φορτίο
οπλισμού για την προετοιμασία του Αγώνα. Στις 25 Ιανουαρίου, όμως, το βρετανικό
πολεμικό πλοίο «Comet» εντόπισε το καΐκι στα δυτικά της Χλώρακας. Αμέσως έσβησε
τις μηχανές του, έλαβε μέτρα συσκότισης και ειδοποίησε τις βρετανικές αρχές.
Βρετανοί στρατιώτες που
βρίσκονταν στην περιοχή του Κόλπου των Κοραλλίων μεταφέρθηκαν στη Χλώρακα και
περικύκλωσαν την περιοχή από το χωριό μέχρι την ακτή. Ενώ το «Άγιος Γεώργιος»
πλησίασε και άρχισε να ξεφορτώνει τον οπλισμό, οι βρετανικές περίπολοι
συνέλαβαν τους αγωνιστές που βρίσκονταν στην περιοχή. Ανάμεσά τους ήταν ο
Κυριάκος Μαυρονικόλας και ο Μιχαλάκης Παπαντωνίου, ενώ στη συνέχεια
συνελήφθησαν και οι υπόλοιποι μαζί με κιβώτια οπλισμού που είχαν ήδη
εκφορτωθεί. Το βρετανικό πολεμικό κατεδίωξε και συνέλαβε επίσης το «Άγιος
Γεώργιος» μαζί με όλο το πλήρωμά του.
Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν σε
δίκη και καταδικάστηκαν σε πολυετείς ποινές φυλάκισης.
Σήμερα η ακτή της Αλυκής αποτελεί έναν χώρο όπου η θάλασσα, η ιστορία και η μνήμη συναντώνται. Το «Άγιος Γεώργιος», το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου και ολόκληρος ο μνημειακός χώρος θυμίζουν στον επισκέπτη τον σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισε η Χλώρακα στον απελευθερωτικό αγώνα της Κύπρου.
THE ALYKI
COAST AND THE “AGIOS GEORGIOS” BOAT (
The Alyki coast of Chloraka is
one of the most important historical and memorial sites in Cyprus, as it is
directly connected with the EOKA liberation struggle of 1955–1959.
At that time, the coast was a
remote and isolated area and was therefore chosen for the secret arrival from
Greece of the military leader of the struggle, Georgios Grivas Digenis, as well
as for the reception of shipments of arms. Digenis landed at the Alyki coast,
while secret operations to transport weapons were carried out in the area as
preparations for the armed struggle were under way.
Today, the historic boat “Agios
Georgios”, which transported weapons and ammunition for the struggle, is
preserved at the site. The boat is displayed in a specially designed museum
shelter and is one of the most important exhibits connected with the modern
history of Chloraka.
Nearby stands the small chapel of
Agios Georgios, which was built at the expense of Zina Kanther in honour of the
military leader of the struggle. The chapel was later decorated with frescoes
by Georgios and Alexandros Konstantinidis, under the care of the Diocese of
Paphos and with donations from Christian worshippers. Today, it forms an
integral part of the memorial site along the Chloraka coast.
Chloraka played an important role
in the EOKA struggle. Many residents of the community took part or assisted in
various ways, providing food, shelter and protection to the fighters. Among
them was the first organised EOKA group in Chloraka, consisting of seven young
men from the village, led by Kostas Leonidas, with members Nikolaos
Mavranikolas, Nikolaos K. Pentaras, Christodoulos N. Pentaras, Christakis
Evzonas, Kyriakos G. Mavronicolas and Michalakis Papantoniou. They were joined
by the fighter and lawyer Socrates Loizidis from Dikomo.
The seven men from Chloraka were
waiting at the Rodafinia coast for the arrival of the “Agios Georgios”,
which was carrying a second shipment of weapons for the preparations of the
struggle. On 25 January, however, the British warship “Comet” detected the
boat west of Chloraka. It immediately shut down its engines, imposed blackout
conditions and alerted the British authorities.
British soldiers stationed in the
Coral Bay area were brought to Chloraka and surrounded the area from the
village to the coast. As the “Agios Georgios” approached the shore and began
unloading the weapons, British patrols arrested the fighters in the area. Among
them were Kyriakos Mavronicolas and Michalakis Papantoniou, while the remaining
members were subsequently arrested along with crates of weapons that had
already been unloaded. The British warship also pursued and captured the “Agios
Georgios” together with its entire crew.
The people who were arrested were
brought to trial and sentenced to lengthy terms of imprisonment.
Today, the Alyki coast is a place
where the sea, history and memory meet. The “Agios Georgios”, the chapel of
Agios Georgios and the entire memorial site remind visitors of the important
role played by Chloraka in the liberation struggle of Cyprus.
