Δίπλα στην παλαιά εκκλησία της
Παναγίας της Χρυσελεούσας, στην κεντρική πλατεία της Χλώρακας, βρίσκεται η
μεγαλύτερη εκκλησία της κοινότητας, η Παναγία Χρυσοαιματούσα. Κτίστηκε από το
1924 έως το 1928, όταν η παλαιά εκκλησία δεν επαρκούσε πλέον για να χωρέσει
τους πιστούς κατά τις μεγάλες θρησκευτικές εορτές. Τα εγκαίνιά της έγιναν από
τον Μητροπολίτη Πάφου Ιάκωβο.
Ο ναός ήταν ένα μεγαλόπρεπο
οικοδόμημα, κτισμένο με πελεκητή πέτρα από ντόπιους τεχνίτες και πρωτομάστορες
της εποχής. Για την ανέγερσή του χρησιμοποιήθηκε πέτρα εξαιρετικής αντοχής, που
λατομεύτηκε στη Χλώρακα και θεωρούνταν από τα καλύτερα είδη πέτρας της
περιοχής. Για την κατασκευή του ναού χρειάστηκε να αξιοποιηθεί σημαντικό μέρος
της εκκλησιαστικής περιουσίας.
Ο μεγάλος σεισμός του 1953
προκάλεσε σοβαρές ζημιές και κατέρρευσε η στέγη του ναού. Η ανοικοδόμηση
ολοκληρώθηκε το 1959, χάρη στις προσφορές των πιστών, σε εράνους σε ολόκληρη
την Κύπρο και στην εθελοντική εργασία τεχνιτών και κατοίκων.
Η εκκλησία είναι ιδιαίτερα
συνδεδεμένη με την εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας, που θεωρείται
θαυματουργή και ξεχωρίζει για την καλλιτεχνική και τεχνοτροπική της αξία. Η
εικόνα βρισκόταν αρχικά στην παλαιά Παναγία Χρυσελεούσα και σήμερα βρίσκεται
στο τέμπλο της Παναγίας Χρυσοαιματούσας. Από αυτήν προέρχεται και η ονομασία
του ναού.
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η
εικόνα θεωρείται ιδιαίτερα θαυματουργή για γυναίκες που υπέφεραν από
αιμορραγίες. Πίσω από την εικόνα κρεμόταν μια κόκκινη κορδέλα. Οι γυναίκες που
ζητούσαν τη βοήθεια της Παναγίας έπαιρναν την κορδέλα, την αντάλλασσαν με μια
άλλη και την έδεναν γύρω από τη μέση τους για τρεις ημέρες. Σύμφωνα με την
πίστη και την παράδοση, όσες είχαν πραγματική πίστη θεραπεύονταν.
Γύρω από την εικόνα δημιουργήθηκε
με τα χρόνια ένας πλούσιος κύκλος λαϊκών παραδόσεων. Ένας παλιός θρύλος λέει
ότι, όταν οι κάτοικοι θέλησαν να μεταφέρουν την εικόνα από την παλαιά εκκλησία
στον νέο ναό, αυτή δεν έφευγε από τη θέση της, σαν να ήταν κολλημένη. Όταν ο
ιερέας χρησιμοποίησε σκεπάρνι για να την ξεκολλήσει, σύμφωνα με την παράδοση,
έσπασε το σκαλιστό ξύλινο τέμπλο πάνω στο οποίο ήταν τοποθετημένη.
Ένας άλλος θρύλος συνδέει την
εικόνα με τον σεισμό του 1953. Όταν οι κάτοικοι την τοποθέτησαν προσωρινά σε
μια παράγκα, ενώ επικρατούσε καλοκαιρία, ξέσπασε ξαφνικά μεγάλη κακοκαιρία με
θυελλώδεις ανέμους και ανεμοστρόβιλους. Όταν η καταιγίδα πέρασε, η εικόνα είχε
εξαφανιστεί από την προσωρινή της θέση και, σύμφωνα με την παράδοση, βρέθηκε
ξανά πάνω στο τέμπλο της παλαιάς Παναγίας Χρυσελεούσας.
Μετά την ολοκλήρωση της
ανοικοδόμησης της μεγάλης εκκλησίας και ύστερα από δεήσεις και προσευχές προς
την Παναγία, οι κάτοικοι μετέφεραν και πάλι την εικόνα στην Παναγία
Χρυσοαιματούσα, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα.
Για τους πιστούς της Χλώρακας, η Παναγία Χρυσοαιματούσα δεν είναι μόνο ένας μεγάλος και ιστορικός ναός. Είναι ένας τόπος βαθιά συνδεδεμένος με την πίστη, την παράδοση και τις ιστορίες θαυμάτων και θεραπειών που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.
PANAGIA
CHRYSOHEMATOUSA (
Next to the old Church of Panagia
Chryseleousa, in the central square of Chloraka, stands the community’s larger
church, Panagia Chrysohematousa. It was built between 1924 and 1928, when the
old church could no longer accommodate the large number of worshippers
attending the major religious celebrations. The church was inaugurated by the
Bishop of Paphos, Iakovos.
The church was an imposing
building, constructed with finely cut local stone by skilled craftsmen and
master builders of the time. The stone used was exceptionally durable and was
quarried in Chloraka, where it was regarded as one of the finest types of stone
in the area. The construction required a substantial part of the church’s
property to be used for the project.
The great earthquake of 1953
caused serious damage to the church, including the collapse of its roof.
Reconstruction was completed in 1959, thanks to donations from the faithful,
fundraising throughout Cyprus, and the voluntary work of craftsmen and local
residents.
The church is particularly
associated with the icon of the Panagia Hodegetria, which is considered
miraculous and is distinguished by its artistic quality and distinctive style.
The icon was originally kept in the old Panagia Chryseleousa and is now placed
on the iconostasis of Panagia Chrysohematousa. It is also the source of the
church’s name.
According to local tradition, the
icon was especially associated with the healing of women suffering from
bleeding. A red ribbon was kept hanging behind the icon. Women seeking the
Virgin Mary’s help would take the ribbon, exchange it for another one, and tie
it around their waist for three days. According to the faith and tradition of
the worshippers, women who had genuine faith were healed.
Over the years, a rich body of
local folklore grew around the icon. One old legend says that when the
villagers attempted to move the icon from the old church to the new one, it
would not leave its position, as if it were firmly attached. When the priest used
a carpenter’s adze to loosen it, tradition says that the carved wooden
iconostasis on which it stood was broken.
Another legend connects the icon
with the earthquake of 1953. When the villagers temporarily placed it in a
makeshift shelter, the weather was fine and calm. Suddenly, however, a violent
storm broke out, with powerful winds and whirlwinds. When the storm had passed,
the icon had disappeared from its temporary location and, according to local
tradition, was found once again on the iconostasis of the old Panagia
Chryseleousa.
After the reconstruction of the
larger church was completed, and following prayers and supplications to the
Virgin Mary, the villagers once again transferred the icon to Panagia
Chrysohematousa, where it remains today.
For the faithful of Chloraka,
Panagia Chrysohematousa is more than a large and historic church. It is a place
deeply connected with faith, tradition, and stories of miracles and healings
that have been passed down from generation to generation.
